ล้างแอร์ก่อนหน้าร้อน ช่วยประหยัดไฟจริงไหม

พออากาศเริ่มร้อน หลายบ้านจะเปิดแอร์นานขึ้น บางบ้านเปิดตั้งแต่ช่วงบ่ายต่อเนื่องไปจนถึงกลางคืน ทำให้เครื่องปรับอากาศต้องทำงานหนักกว่าช่วงอื่นของปี

หากเปิดแอร์แล้วรู้สึกว่าเย็นช้ากว่าเดิม ลมออกเบา มีกลิ่นอับ หรือต้องลดอุณหภูมิลงเรื่อย ๆ จึงจะรู้สึกเย็น หลายคนอาจเริ่มสงสัยว่า การล้างแอร์ก่อนเข้าสู่หน้าร้อนจะช่วยลดค่าไฟได้จริงหรือไม่

ในมุมของพี่ช่าง ช่างดีขอตอบว่า การล้างแอร์ก่อนหน้าร้อนสามารถช่วยให้แอร์ทำงานได้มีประสิทธิภาพขึ้น โดยเฉพาะเครื่องที่มีฝุ่นและคราบสกปรกสะสม แต่ไม่ได้หมายความว่าค่าไฟจะลดลงเท่ากันทุกบ้าน เพราะยังมีปัจจัยอื่น เช่น ระยะเวลาเปิดใช้งาน อุณหภูมิที่ตั้ง ขนาด BTU และสภาพของห้องเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

บทความนี้จะพาไปดูว่าเหตุใดแอร์สกปรกจึงทำงานหนัก การล้างแอร์ช่วยเรื่องความเย็นและการใช้ไฟอย่างไร รวมถึงควรเตรียมเครื่องอย่างไรก่อนเข้าสู่ช่วงอากาศร้อน

ล้างแอร์ก่อนหน้าร้อน ช่วยประหยัดไฟจริงไหม

คำตอบคือ มีโอกาสช่วยได้ หากแอร์ทำงานหนักจากฝุ่นและสิ่งสกปรกที่สะสมอยู่ภายในเครื่อง

เมื่อฟิลเตอร์ คอยล์เย็น ใบพัดลม หรือคอยล์ร้อนมีฝุ่นอุดตัน การไหลเวียนของอากาศและการระบายความร้อนจะทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร แอร์จึงต้องใช้เวลานานขึ้นกว่าจะทำให้อุณหภูมิในห้องลดลงถึงระดับที่ตั้งไว้

หลังจากล้างแอร์ หากเครื่องไม่มีปัญหาอื่นร่วมด้วย ผู้ใช้งานอาจสังเกตได้ว่า

• ลมออกแรงและสม่ำเสมอขึ้น

• ห้องเย็นเร็วขึ้น

• กลิ่นอับลดลง

• เครื่องทำงานราบรื่นขึ้น

• การระบายน้ำทิ้งดีขึ้น

• ไม่จำเป็นต้องลดอุณหภูมิต่ำมากเหมือนเดิม

• ลดภาระการทำงานที่เกิดจากฝุ่นอุดตัน

อย่างไรก็ตาม หากแอร์ไม่เย็นเพราะน้ำยาแอร์รั่ว คอมเพรสเซอร์ผิดปกติ หรือเลือก BTU ไม่เหมาะกับขนาดห้อง การล้างแอร์เพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด

ทำไมแอร์สกปรกจึงทำงานหนักและกินไฟมากขึ้น

เครื่องปรับอากาศต้องดูดอากาศภายในห้องผ่านฟิลเตอร์ ก่อนส่งผ่านคอยล์เย็นและเป่ากลับเข้ามาในห้อง หากทางเดินของอากาศมีฝุ่นอุดตัน แอร์จะต้องทำงานนานขึ้นเพื่อให้ห้องเย็น

จุดที่มักมีฝุ่นและคราบสะสม ได้แก่

ฟิลเตอร์แอร์อุดตัน

ฟิลเตอร์ทำหน้าที่ดักฝุ่นก่อนที่อากาศจะเข้าสู่ตัวเครื่อง หากไม่ได้ทำความสะอาดเป็นเวลานาน ฝุ่นจะปิดกั้นทางลม ทำให้ลมออกเบาและห้องเย็นช้าลง

เมื่อผู้ใช้งานรู้สึกว่าไม่เย็น อาจลดอุณหภูมิลงหรือเปิดแอร์นานขึ้น ส่งผลให้เครื่องใช้พลังงานมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว

คอยล์เย็นมีฝุ่นและคราบสกปรก

คอยล์เย็นมีหน้าที่แลกเปลี่ยนความเย็นกับอากาศ หากมีฝุ่นหรือคราบเหนียวเกาะอยู่ ความเย็นจะถ่ายเทได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

อาการที่อาจพบ ได้แก่

• แอร์เย็นช้า

• ลมออกไม่สม่ำเสมอ

• มีกลิ่นอับ

• มีน้ำเกาะหรือความชื้นสะสม

• เครื่องทำงานนานกว่าปกติ

ใบพัดลมสกปรก

ใบพัดลมเป็นจุดที่ฝุ่นสะสมได้มาก โดยเฉพาะเครื่องที่เปิดใช้งานเป็นประจำ หากมีคราบหนา ลมที่เป่าออกมาอาจเบาลงหรือกระจายไม่สม่ำเสมอ

ในบางกรณีอาจเกิดเสียงดัง การสั่น หรือมีฝุ่นฟุ้งออกจากช่องลมด้วย

คอยล์ร้อนระบายความร้อนไม่ดี

คอยล์ร้อนด้านนอกมีหน้าที่ระบายความร้อนออกจากระบบ หากมีฝุ่น ใบไม้ หรือสิ่งกีดขวางอยู่รอบเครื่อง การระบายความร้อนจะทำได้ยากขึ้น

เมื่อความร้อนระบายออกไม่ดี คอมเพรสเซอร์อาจทำงานหนักและใช้เวลานานขึ้นกว่าห้องจะเย็น

ทำไมควรล้างแอร์ก่อนเข้าสู่หน้าร้อน

ช่วงหน้าร้อนเป็นช่วงที่เครื่องปรับอากาศต้องรับภาระมากขึ้น ทั้งจากอุณหภูมิภายนอกที่สูงและจำนวนชั่วโมงใช้งานที่เพิ่มขึ้น

การล้างแอร์ก่อนเข้าสู่ช่วงใช้งานหนักมีข้อดีหลายด้าน

ช่วยเตรียมเครื่องให้พร้อมใช้งาน

เมื่อส่วนสำคัญภายในเครื่องสะอาด การไหลเวียนของอากาศและการแลกเปลี่ยนความร้อนจะทำได้ดีขึ้น แอร์จึงพร้อมทำงานในช่วงที่อากาศร้อนจัด

ลดโอกาสแอร์ไม่เย็นในวันที่ต้องใช้งานมาก

หากรอจนแอร์ไม่เย็นแล้วจึงเรียกช่าง อาจต้องเจอกับคิวบริการที่หนาแน่นในช่วงหน้าร้อน การตรวจและล้างล่วงหน้าช่วยลดความไม่สะดวกได้

ช่วยตรวจพบปัญหาเบื้องต้น

ระหว่างล้าง ช่างอาจสังเกตพบอาการผิดปกติ เช่น

• ท่อน้ำทิ้งเริ่มตัน

• ใบพัดลมมีเสียงผิดปกติ

• จุดยึดเครื่องหลวม

• คอยล์ร้อนสกปรกมาก

• มีคราบน้ำมันหรือร่องรอยที่ควรตรวจเพิ่มเติม

การพบปัญหาตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยลดโอกาสที่เครื่องจะเสียระหว่างช่วงที่ต้องใช้งานหนัก

ลดกลิ่นอับและฝุ่นสะสม

แอร์ที่ไม่ได้ล้างมานานอาจมีกลิ่นอับ ฝุ่น และคราบสะสมอยู่ภายใน การล้างช่วยทำความสะอาดจุดสำคัญและช่วยให้ลมที่ออกมาสะอาดขึ้น

ล้างแอร์แล้วค่าไฟจะลดลงทันทีหรือไม่

ไม่สามารถรับประกันได้ว่าค่าไฟจะลดลงทันทีหรือเท่ากันทุกบ้าน เพราะค่าไฟของแอร์ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย

ตัวอย่างเช่น หากล้างแอร์แล้วเครื่องเย็นเร็วขึ้น แต่ผู้ใช้งานเปิดแอร์นานกว่าเดิม หรือตั้งอุณหภูมิต่ำมาก ค่าไฟอาจไม่ได้ลดลงอย่างชัดเจน

ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้ไฟ ได้แก่

• จำนวนชั่วโมงที่เปิดแอร์

• อุณหภูมิที่ตั้ง

• ขนาด BTU ของเครื่อง

• ขนาดและลักษณะของห้อง

• จำนวนคนในห้อง

• ทิศทางแดดและพื้นที่กระจก

• ประตูหรือหน้าต่างปิดสนิทหรือไม่

• อายุและสภาพของเครื่อง

• ความสมบูรณ์ของคอมเพรสเซอร์

• การทำงานของระบบน้ำยาแอร์

• เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ปล่อยความร้อนภายในห้อง

พี่ช่างจึงแนะนำว่า ควรล้างแอร์ควบคู่กับการปรับพฤติกรรมการใช้งาน เพื่อให้เครื่องทำงานได้คุ้มค่ามากขึ้น

สัญญาณแบบไหนบอกว่าควรล้างแอร์ก่อนหน้าร้อน

หากพบอาการต่อไปนี้ ควรตรวจหรือนัดล้างแอร์ก่อนเริ่มใช้งานหนัก

• แอร์เย็นช้ากว่าเดิม

• ลมออกเบา

• มีกลิ่นอับเมื่อเปิดเครื่อง

• มีฝุ่นฟุ้งออกจากช่องลม

• ตัวเครื่องมีน้ำหยด

• เครื่องทำงานนานแต่ห้องยังไม่เย็น

• เสียงพัดลมดังหรือไม่สม่ำเสมอ

• ฟิลเตอร์มีฝุ่นหนา

• คอยล์ร้อนมีฝุ่นหรือสิ่งของกีดขวาง

• ไม่ได้ล้างแอร์มาเป็นเวลานาน

• ค่าไฟเพิ่มขึ้นทั้งที่พฤติกรรมการใช้งานใกล้เคียงเดิม

หากล้างแล้วแอร์ยังไม่เย็น ควรให้ช่างตรวจหาสาเหตุอื่นเพิ่มเติม ไม่ควรสรุปทันทีว่าต้องเติมน้ำยาแอร์

ล้างฟิลเตอร์เอง เพียงพอหรือไม่

การล้างฟิลเตอร์ช่วยลดฝุ่นที่ปิดกั้นทางลม และเป็นสิ่งที่เจ้าของบ้านสามารถทำได้ด้วยตัวเองตามคู่มือของเครื่อง

แต่การล้างฟิลเตอร์อย่างเดียวไม่เท่ากับการล้างแอร์ภายในทั้งหมด เพราะยังมีจุดที่ฝุ่นและคราบสะสมได้ เช่น

• แผงคอยล์เย็น

• ใบพัดลม

• ช่องลมด้านใน

• ถาดน้ำทิ้ง

• ท่อน้ำทิ้ง

• คอยล์ร้อน

ดังนั้น การล้างฟิลเตอร์เหมาะสำหรับการดูแลระหว่างรอบ ส่วนการล้างโดยช่างเหมาะสำหรับทำความสะอาดภายในและตรวจสอบการทำงานของเครื่อง

ไม่ควรฉีดน้ำเข้าไปในตัวเครื่องเองหากไม่มีอุปกรณ์และความชำนาญ เพราะอาจทำให้น้ำเข้าแผงวงจร มอเตอร์ หรือจุดเชื่อมต่อไฟฟ้าได้

วิธีล้างฟิลเตอร์แอร์เบื้องต้น

เจ้าของบ้านสามารถทำความสะอาดฟิลเตอร์ได้ตามขั้นตอนนี้

1. ปิดลเตอร์ในที่ร่มจนแห้งสนิท

2. ใส่กลับให้ตรงตำแหน่ง

3. ปิดหน้ากากและเปิดทดสอบเครื่อง

ไม่ควรใส่ฟิลเตอร์กลับขณะที่ยังเปียก เพราะอาจเกิดความชื้นและกลิ่นอับภายในเครื่อง

การล้างแอร์โดยช่างควรมีขั้นตอนอะไรบ้าง

การล้างแอร์ที่เหมาะสมไม่ควรเป็นเพียงการฉีดน้ำผ่านหน้ากากเครื่อง แต่ควรมีขั้นตอนตั้งแต่ตรวจสภาพจนถึงทดสอบหลังจบงาน

ตรวจสอบเครื่องก่อนเริ่มล้าง

ช่างควรเปิดทดสอบเครื่องเพื่อดูความเย็น แรงลม เสียง และการทำงานของคอยล์ร้อน

ขั้นตอนนี้ช่วยให้ทราบว่าอาการเกิดจากความสกปรกเพียงอย่างเดียว หรือมีความผิดปกติของระบบร่วมด้วย

ปิดระบบไฟและป้องกันพื้นที่

ก่อนเริ่มงานควรปิดเครื่อง ตัดระบบไฟ และป้องกันเฟอร์นิเจอร์ พื้น รวมถึงอุปกรณ์ไฟฟ้าบริเวณใกล้เคียง

ทำความสะอาดส่วนสำคัญ

ขอบเขตงานโดยทั่วไปอาจประกอบด้วย

• ฟิลเตอร์และหน้ากาก

• แผงคอยล์เย็น

• ใบพัดลม

• ช่องลม

• ถาดรองน้ำทิ้ง

• ท่อน้ำทิ้ง

• คอยล์ร้อนตามขอบเขตบริการ

ประกอบและทดสอบหลังล้าง

หลังทำความสะอาด ช่างควรประกอบเครื่องกลับ เปิดทดสอบแรงลม ความเย็น เสียง และการระบายน้ำทิ้ง

หากพบปัญหาที่ต้องซ่อมหรือมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ควรแจ้งให้ลูกค้าทราบก่อนดำเนินการ

ล้างแอร์แล้วต้องเติมน้ำยาทุกครั้งหรือไม่

ไม่จำเป็น เพราะการล้างแอร์และการเติมน้ำยาแอร์เป็นคนละงานกัน

การล้างแอร์คือการกำจัดฝุ่นและคราบสกปรก ส่วนการเติมน้ำยาเกี่ยวข้องกับระบบทำความเย็น ซึ่งเป็นระบบปิด หากระบบปกติ น้ำยาไม่ควรลดลงจนต้องเติมทุกครั้งที่ล้าง

หากน้ำยาแอร์ลดลงหรือจำเป็นต้องเติมบ่อย อาจมีสาเหตุ เช่น

• ข้อต่อท่อรั่ว

• ท่อน้ำยาแตกร้าว

• คอยล์รั่ว

• วาล์วผิดปกติ

• งานติดตั้งเดิมไม่แน่น

ช่างควรตรวจวัดและหารอยรั่วก่อนเติมน้ำยา ไม่ควรเติมซ้ำโดยไม่แก้ต้นเหตุ

หลังล้างแอร์ ควรใช้งานอย่างไรให้ประหยัดไฟ

การล้างแอร์จะช่วยให้เครื่องที่สกปรกกลับมาทำงานได้เหมาะสมขึ้น แต่ผู้ใช้งานควรปรับวิธีใช้ร่วมด้วย

• ตั้งอุณหภูมิให้เหมาะสม

สามารถเริ่มตั้งประมาณ 25–26 องศา แล้วปรับตามความสบาย จำนวนคน และสภาพห้อง

ไม่จำเป็นต้องตั้งอุณหภูมิต่ำมาก หากเครื่องและห้องอยู่ในสภาพเหมาะสม

• เปิดพัดลมช่วยกระจายลม

พัดลมช่วยกระจายอากาศเย็นไปทั่วห้อง ทำให้รู้สึกเย็นขึ้นโดยไม่ต้องลดอุณหภูมิแอร์มากเกินไป

• ปิดประตูและหน้าต่างให้สนิท

หากความเย็นรั่วออก แอร์จะต้องทำงานต่อเนื่อง ควรตรวจขอบประตู หน้าต่าง และช่องเปิดต่าง ๆ

• ลดความร้อนจากแสงแดด

ใช้ม่าน มู่ลี่ หรือฟิล์มกรองแสงตามความเหมาะสม โดยเฉพาะห้องที่ได้รับแดดในช่วงบ่าย

• ไม่วางสิ่งของกีดขวางทางลม

ตู้ ชั้นวาง หรือผ้าม่านที่บังช่องลม อาจทำให้ความเย็นกระจายได้ไม่ทั่วห้อง

• เคลียร์พื้นที่รอบคอยล์ร้อน

ไม่ควรวางของชิดเครื่องหรือคลุมคอยล์ร้อนขณะใช้งาน เพราะจะทำให้ระบายความร้อนได้ไม่ดี